مجلد پنجم : شرح حال امام حسن ( ع ) دومين امام شيعيان جهان مجلد ششم : شرح حال امام حسين ( ع ) سومين امام شيعيان جهان در ادامه تأليف ناسخ التواريخ ، لسان الملك سپهر بر آن بوده كه در شرح حال هر يك از ائمهء اطهار كتاب مستقلى تأليف كند و در ذيل شرح حال امامان وقايع تاريخ جهان را نيز بنگارد . با درگذشت سپهر ( 1297 ه . ق ) ، فرزندانش دنبالهء رو راه او شدند ، چنان كه عباسقلى خان سپهر ملقب به مشير افخم ( لسان الملك ثانى بعد ) ، شرح حال امام چهارم شيعيان ، حضرت امام زين العابدين سجاد ( ع ) را نوشت و در ضمن نگارش شرح حال امام چهارم ، اقدام به ترجمه كتاب « وفيات الاعيان » ابن خلكان نمود چنان كه بعد از آن سخن خواهيم گفت . ناگفته نماند كه ميرزا محمد تقى خان سپهر در اين ميان اقدام به تأليف كتاب سوم از ناسخ التواريخ نمود ، بدين معنى كه تاريخ قاجاريه را در سه مجلد به دستور ناصر الدين شاه به شرح ذيل تأليف كرد : جلد اول : تاريخ قاجاريه ( در اصل و نسب سلسله قاجار ، چگونگى تشكيل سلسله قاجار و در نهايت تا پايان سلطنت فتحعلى شاه قاجار ( 1250 ه . ق ) . جلد دوم : تاريخ قاجاريه ، در سلطنت چهارده‌ساله محمد شاه قاجار ( از 1250 - 1264 ه ) . جلد سوم : تاريخ قاجاريه در دوازده سال اول سلطنت ناصر الدين شاه قاجار ( از 1264 - 1276 ه . ق ) « 1 » ناصر الدين شاه قاجار علاقه وافرى به كتاب‌هاى تاريخ « 2 » و ترجمه آنها از زبان‌هاى

--> ( 1 ) . ر . ك . ناسخ التواريخ ، تاريخ قاجاريه / تأليف لسان الملك سپهر ، تصحيح جمشيد كيان‌فر . تهران : اساطير ، 1377 ( سه جلد در دو مجلد ، همراه با نمايه عام تفصيلى ) . ( 2 ) . كتاب‌هاى تاريخى فراوان در عصر ناصر الدين شاه به دستور او نگارش يافته ، از آن ميان مىتوان به آثار به جا مانده از محمد حسن خان اعتماد السلطنه ( تاريخ منتظم ناصرى ، مرآة البلدان ، المأثر و الآثار ( چهل سال تاريخ سلطنت ناصر الدين شاه ) ، درر التيجان فى تاريخ بنى اشكان ، التدوين فى جبال الشّروين . . . ) ، تاريخ روضهء الصفاى ناصرى ( در تكميل و تقسيم تاريخ روضة الصفاى تأليف مير خواند ) در سه جلد و از جمله ناسخ التواريخ نام برد .